محاسبه گرم روزانه در پرسشنامه FFQ با مثالهای حلشده
قلب تحلیل FFQ تبدیل پاسخهایی مثل «هفتهای سه بار» به گرم در روز است. این راهنما فرمولها را با مثالهای عددی از پرسشنامه ۱۴۷ قلمی نوتریو توضیح میدهد.
زمان مطالعه: ۲ دقیقهبهروزرسانی:
نوشته محمدرضا علیاکبریکارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

فرمولها
در کاربرگ مرجع پرسشنامه، پاسخ (تعداد واحد × دفعات) در وزن پیمانه مرجع ضرب و بر روزهای بازه تقسیم میشود:
بازه | فرمول گرم در روز |
|---|---|
روزانه | پاسخ × وزن پیمانه |
هفتگی | پاسخ × وزن پیمانه ÷ ۷ |
ماهانه | پاسخ × وزن پیمانه ÷ ۳۰ |
سالانه | پاسخ × وزن پیمانه ÷ ۳۶۵ |
در نوتریو گزینه «کمتر از ماهی یک بار» هم معادل نیم بار در ماه حساب میشود و برای غذاهای فصلی، حاصل بر ضریب فصلی (۲ یا ۴) تقسیم میشود.
مثال ۱: نان بربری هفتگی
فرد هفتهای ۳ بار و هر بار ۲ واحد نان بربری میخورد؛ پاسخ هفتگی ۶ است. وزن هر واحد بربری در پرسشنامه ۲۸۰ گرم است، پس ۶ × ۲۸۰ ÷ ۷ = ۲۴۰ گرم در روز.
مثال ۲: برنج روزانه
یک واحد برنج در روز با وزن پیمانه ۲۵۰ گرم یعنی ۲۵۰ گرم برنج در روز.
مثال ۳: شیر کمچرب هفتگی
هفتهای ۳ لیوان شیر با وزن ۲۳۰ گرم برای هر لیوان: ۳ × ۲۳۰ ÷ ۷ ≈ ۹۸٫۶ گرم در روز.
مثال ۴: عدس ماهانه
ماهی ۲ بار، هر بار یک واحد ۱۲۳ گرمی: ۲ × ۱۲۳ ÷ ۳۰ ≈ ۸٫۲ گرم در روز.
مثال ۵: غذای فصلی
گیلاس و آلبالو در پرسشنامه غذای یکفصلی است. اگر فرد در فصل آن هفتهای ۳ بار یک واحد ۱۲۵ گرمی بخورد: ۳ × ۱۲۵ ÷ ۷ ≈ ۵۳٫۶ گرم در روز، و با تقسیم بر ضریب فصلی ۴، میانگین سالانه حدود ۱۳٫۴ گرم در روز است.
مثال ۶: کمتر از ماهی یک بار
برای قلمی با پیمانه ۱۲۳ گرم که «کمتر از ماهی یک بار» مصرف میشود، نوتریو نیم بار در ماه در نظر میگیرد: ۰٫۵ × ۱۲۳ ÷ ۳۰ ≈ ۲ گرم در روز.
اگر پیمانه فرد با پرسشنامه فرق دارد
اگر مشارکتکننده مقدار را با پیمانه دیگری گفت، اول آن را با ابزار تبدیل پیمانه خانگی به گرم به گرم برگردانید و بعد به تعداد واحد پرسشنامه تبدیل کنید. وزن پیمانههای رایج را در جدول تبدیل پیمانه به گرم هم آوردهایم. برای غذاهایی که پخته گزارش میشوند و منبع شما بر پایه خام است، از ابزار ضریب خام به پخته استفاده کنید.
از گرم به مواد مغذی
گرم روزانه هر قلم در ترکیب آن ضرب و جمع ۱۴۷ قلم، دریافت روزانه فرد میشود. ادامه مسیر تا SPSS را در تحلیل پرسشنامه FFQ ببینید. در پرسشنامه FFQ آنلاین نوتریو همه این محاسبهها خودکار است.
پرسشهای پرتکرار
در FFQ ماه چند روز حساب میشود؟
در کاربرگ مرجع پرسشنامه و در نوتریو، ماه ۳۰ روز و سال ۳۶۵ روز است.
ضریب فصلی چیست؟
برای غذایی که فقط بخشی از سال در دسترس است، گرم روزانه بر ۴ (یک فصل) یا ۲ (دو فصل) تقسیم میشود.
اگر قلمی مصرف نشود چه عددی ثبت شود؟
صفر؛ خانه خالی با جا افتادن پاسخ اشتباه گرفته میشود.

درباره نویسنده
محمدرضا علیاکبری
همبنیانگذار و مدیر محصول نوتریو · کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران
محمدرضا علیاکبری کارشناس تغذیه جامعه، همبنیانگذار و مدیر محصول نوتریو و داور مقالات علمی در انتشارات Frontiers است. او دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه در دانشکده علوم تغذیه و رژیمشناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران است و در حوزه تغذیه سلامت عمومی پژوهش میکند؛ از جمله مرور نظاممند و متاآنالیز اثر مکمل منیزیم بر افسردگی (Frontiers in Psychiatry، ۲۰۲۳) و مقایسه روش BIA و DEXA در سنجش ترکیب بدن (British Journal of Nutrition، ۲۰۲۶).
سوابق و همه مقالههای محمدرضا علیاکبری