درصد چربی بدن چه میگوید؟
درصد چربی سهم بافت چربی از کل وزن بدن است. دو نفر با BMI یکسان ممکن است ترکیب بدنی بسیار متفاوتی داشته باشند: یکی عضله بیشتر و دیگری چربی بیشتر. برای همین درصد چربی تصویر دقیقتری از وضعیت بدن میدهد. تفاوت این دو شاخص را در BMI یا درصد چربی؟ توضیح دادهایم.
دو روش این ابزار
محاسبهگر نوتریو نتیجه دو روش را جداگانه و کنار هم نشان میدهد و آنها را میانگین نمیگیرد، چون ورودی و خطای هر روش متفاوت است:
روش | ورودیها | منبع | خطای استاندارد برآورد در مطالعه اصلی |
|---|---|---|---|
نیروی دریایی آمریکا | قد، دور گردن، دور شکم (مردان) یا دور کمر و باسن (زنان) | هودگدون و بکت، ۱۹۸۴ | ۳٫۵۲ درصد چربی در مردان و ۳٫۷۲ در زنان |
دورنبرگ | BMI، سن و جنس | دورنبرگ و همکاران، ۱۹۹۱ | ۴٫۱ درصد چربی |
روش نیروی دریایی از معادلههای چگالی بدن هودگدون و بکت استفاده میکند که روی مردان و زنان نیروی دریایی آمریکا ساخته شد و جز متر نواری ابزاری لازم ندارد. فرمول دورنبرگ از داده ۱۲۲۹ نفر ۷ تا ۸۳ ساله به دست آمد: درصد چربی = ۱٫۲۰ × BMI + ۰٫۲۳ × سن − ۱۰٫۸ × جنس − ۵٫۴ (مرد = ۱، زن = ۰). نویسندگان گزارش کردند این فرمول در افراد چاق درصد چربی را کمی بیش از واقع برآورد میکند. جزئیات فرمولها و شکل سانتیمتری آنها را در فرمول نیروی دریایی ببینید.
نحوه اندازهگیری
دقت روش نیروی دریایی بیش از هر چیز به اندازهگیری درست بستگی دارد:
دور گردن: درست زیر سیب آدم، متر کمی رو به پایین و جلو
دور شکم (مردان): افقی و در سطح ناف
دور کمر (زنان): باریکترین قسمت شکم
دور باسن (زنان): برجستهترین قسمت باسن
متر را بدون فشردن پوست و موازی زمین نگه دارید و در پایان یک بازدم معمولی بخوانید
هر اندازه را دو بار بگیرید و میانگین را وارد کنید
مثال حلشده
مردی ۴۰ ساله با قد ۱۷۸ سانتیمتر، وزن ۷۸ کیلوگرم، دور گردن ۳۸ و دور شکم ۸۶ سانتیمتر را در نظر بگیرید. BMI او حدود ۲۴٫۶ است. این ابزار برای او این نتایج را نشان میدهد:
روش | درصد چربی | توده چربی | جایگاه در محدوده Gallagher (مردان ۴۰ تا ۵۹ سال) |
|---|---|---|---|
نیروی دریایی | ۱۷٫۳ | ۱۳٫۵ کیلوگرم | محدوده سالم (۱۱ تا ۲۲) |
دورنبرگ | ۲۲٫۵ | ۱۷٫۶ کیلوگرم | بالاتر از سالم (۲۲ تا ۲۸) |
اختلاف حدود پنج واحدی دو روش در همین محدوده خطای آنهاست. وقتی اندازه دور بدن در دسترس است، روش نیروی دریایی اطلاعات بیشتری از شکل بدن دارد؛ فرمول دورنبرگ فقط وزن و قد را میبیند و عضله و چربی را از هم جدا نمیکند.
محدوده سالم بر اساس سن و جنس
Gallagher و همکاران (۲۰۰۰) درصد چربی متناظر با نقطههای برش BMI را برای بزرگسالان ۲۰ تا ۷۹ سال برآورد کردند. این ابزار نتیجه را با همین جدول مقایسه میکند:
سن | مردان: سالم | مردان: بالاتر از سالم | مردان: چاقی | زنان: سالم | زنان: بالاتر از سالم | زنان: چاقی |
|---|---|---|---|---|---|---|
۲۰ تا ۳۹ سال | ۸ تا ۲۰ | ۲۰ تا ۲۵ | ۲۵ و بیشتر | ۲۱ تا ۳۳ | ۳۳ تا ۳۹ | ۳۹ و بیشتر |
۴۰ تا ۵۹ سال | ۱۱ تا ۲۲ | ۲۲ تا ۲۸ | ۲۸ و بیشتر | ۲۳ تا ۳۴ | ۳۴ تا ۴۰ | ۴۰ و بیشتر |
۶۰ تا ۷۹ سال | ۱۳ تا ۲۵ | ۲۵ تا ۳۰ | ۳۰ و بیشتر | ۲۴ تا ۳۶ | ۳۶ تا ۴۲ | ۴۲ و بیشتر |
درصد چربی کمتر از حد پایین محدوده سالم «کمتر از محدوده سالم» نشان داده میشود. برای سنین بیرون از ۲۰ تا ۷۹ سال جدول تعریف نشده است و ابزار فقط عدد برآوردی را نشان میدهد. جدول کامل و روشهای دیگر اندازهگیری را در درصد چربی بدن آوردهایم.
محدودیتها
هر دو روش برآوردیاند و جای اندازهگیریهای مرجع مانند DEXA یا وزنکشی زیر آب را نمیگیرند. در افرادی با چربی شکمی بسیار زیاد یا بسیار کم، بدنسازان و کسانی که ادم دارند خطا بیشتر است. برای پیگیری روند، همیشه در یک ساعت از روز و با یک متر اندازه بگیرید. اگر هدف شما برآورد وزن مناسب است، محاسبه وزن ایدهآل را هم ببینید.
آخرین بازبینی: