ارزیابی دریافت غذایی

روش چندمرحله‌ای یادآمد ۲۴ ساعته: راهنمای مصاحبه

بزرگ‌ترین مشکل یادآمد ۲۴ ساعته، غذاهایی است که فراموش می‌شوند. روش چندمرحله‌ای یا Multiple-Pass با چند بار مرور روز گذشته از زاویه‌های مختلف، این مشکل را کم می‌کند. این راهنما پنج مرحله آن را توضیح می‌دهد.

زمان مطالعه: ۲ دقیقهبه‌روزرسانی:

محمدرضا علی‌اکبری

نوشته کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

میز صبحانه با کاسه غذا و فنجان نوشیدنی
Shixart1985 / Wikimedia Commons، CC BY 2.0

روش چندمرحله‌ای از کجا آمده است؟

روش خودکار چندمرحله‌ای (AMPM) را گروه پژوهش پیمایش غذای وزارت کشاورزی آمریکا طراحی کرده و در پیمایش ملی What We Eat in America به کار رفته است. ایده اصلی این است که فرد ابتدا آزادانه و به هر ترتیبی که به یاد می‌آورد گزارش دهد و سؤال‌های دشوارتر به مراحل بعد سپرده شود.

مرحله ۱: فهرست سریع

فرد همه غذاها و نوشیدنی‌های روز قبل را بدون وقفه و به هر ترتیبی که به یاد می‌آورد می‌گوید. پرسشگر حرف او را قطع نمی‌کند و جزئیات نمی‌پرسد.

مرحله ۲: غذاهای فراموش‌شده

پرسشگر با فهرستی از دسته‌های معمولاً فراموش‌شده یادآوری می‌کند: نوشیدنی‌ها، شیرینی‌ها، تنقلات، میوه، نان و چاشنی‌ها. در یادآمد ایرانی، چای و قند، نان کنار غذا و ماست و سالاد از موارد پرتکرار فراموش‌شده‌اند.

مرحله ۳: زمان و وعده

برای هر قلم ساعت مصرف و نام وعده پرسیده می‌شود؛ مثلاً «این را در چه وعده‌ای خوردید؟». مرور روز در قالب وعده‌ها اغلب غذاهای تازه‌ای را به یاد فرد می‌آورد.

مرحله ۴: جزئیات

اکنون پرسشگر سؤال‌های دقیق‌تر را می‌پرسد: نوع غذا، روش پخت، اجزای غذای ترکیبی و مقدار. برای مقدار از پیمانه‌های خانگی و اگر ممکن است از تصویر یا مدل اندازه سهم کمک گرفته می‌شود.

مرحله ۵: مرور نهایی

در پایان کل روز یک بار دیگر مرور می‌شود و آخرین فرصت برای یادآوری غذاهای جاافتاده به فرد داده می‌شود.

نکته‌های مصاحبه

این نکته‌ها کیفیت یادآمد را بالا می‌برند:

  • سؤال‌ها را بدون قضاوت و با لحن خنثی بپرسید

  • از سؤال‌های جهت‌دار مثل «صبحانه که خوردید؟» پرهیز کنید

  • برای یادآمدهای تکراری، روزهای مختلف هفته و آخر هفته را پوشش دهید

  • همه پرسشگرها را با یک پروتکل و یک جدول پیمانه آموزش دهید

یادآمد چندمرحله‌ای در فرم آنلاین

ابزارهای خودتکمیلی وب‌محور هم از همین منطق استفاده می‌کنند. فرم یادآمد نوتریو مرحله‌ها را به‌صورت ثبت غذاها در شش وعده، ثبت جداگانه آب و نوشیدنی‌ها و مرور نهایی پیش از ارسال اجرا می‌کند.

پرسش‌های پرتکرار

AMPM مخفف چیست؟

Automated Multiple-Pass Method؛ روش خودکار چندمرحله‌ای یادآمد ۲۴ ساعته که وزارت کشاورزی آمریکا طراحی کرده است.

چرا در مرحله اول جزئیات نمی‌پرسیم؟

چون قطع کردن فرد با سؤال‌های جزئی، روند یادآوری را مختل می‌کند. سؤال‌های دشوار به مرحله چهارم سپرده می‌شوند.

یک مصاحبه یادآمد چقدر طول می‌کشد؟

به تنوع غذای فرد و مهارت پرسشگر بستگی دارد. در برنامه‌ریزی مطالعه برای هر مصاحبه زمان کافی و یکسان در نظر بگیرید.

هزینه اجرای آن در نوتریو چقدر است؟

هزینه بر پایه اعتبار است: هر شروع یادآمد ۲۴ ساعته یا پرسشنامه بسامد خوراک یک واحد اعتبار مصرف می‌کند و حساب پژوهشگر با اعتبار رایگان آغاز می‌شود. مبلغ روز هر اعتبار در صفحه تعرفه آمده است.

منابع

محمدرضا علی‌اکبری

درباره نویسنده

هم‌بنیان‌گذار و مدیر محصول نوتریو · کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

محمدرضا علی‌اکبری کارشناس تغذیه جامعه، هم‌بنیان‌گذار و مدیر محصول نوتریو و داور مقالات علمی در انتشارات Frontiers است. او دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه در دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران است و در حوزه تغذیه سلامت عمومی پژوهش می‌کند؛ از جمله مرور نظام‌مند و متاآنالیز اثر مکمل منیزیم بر افسردگی (Frontiers in Psychiatry، ۲۰۲۳) و مقایسه روش BIA و DEXA در سنجش ترکیب بدن (British Journal of Nutrition، ۲۰۲۶).

سوابق و همه مقاله‌های محمدرضا علی‌اکبری