ارزیابی دریافت غذایی

محاسبه مواد مغذی از یادآمد ۲۴ ساعته: مثال حل‌شده با پیمانه خانگی

بعد از گرفتن یادآمد ۲۴ ساعته، مهم‌ترین کار تبدیل گزارش‌هایی مثل «دو کفگیر برنج» به عدد است. در این راهنما یک روز نمونه را قدم‌به‌قدم حساب می‌کنیم و نشان می‌دهیم هر عدد از کجا آمده است.

زمان مطالعه: ۲ دقیقهبه‌روزرسانی:

محمدرضا علی‌اکبری

نوشته کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

وزن کردن مواد غذایی با ترازوی آشپزخانه و وزنه‌های کوچک
Wald1siedel / Wikimedia Commons، CC BY-SA 3.0

سه قدم محاسبه

محاسبه هر قلم یادآمد سه قدم دارد: (۱) تبدیل مقدار گزارش‌شده به گرم با جدول پیمانه، (۲) در صورت نیاز تبدیل وزن پخته به خام، (۳) ضرب گرم در ترکیب غذا. قدم اول را با ابزار تبدیل پیمانه خانگی به گرم و قدم دوم را با ابزار ضریب تبدیل خام به پخته می‌توانید رایگان انجام دهید.

قدم ۱: از پیمانه به گرم

یک روز نمونه با وزن پیمانه‌ها در پایگاه نوتریو:

وعده

غذا

مقدار گزارش‌شده

گرم

صبحانه

نان سنگک

۳ کف دست

۶۹

صبحانه

پنیر

۱ قوطی کبریت

۳۰

صبحانه

شکر در چای

۲ قاشق چای‌خوری

۶

ناهار

برنج پخته

۲ کفگیر

۱۹۵

ناهار

ماست

۴ قاشق

۶۰

شام

عدس پخته

۱ ملاقه

۱۱۵

وزن هر پیمانه از جدول تبدیل پیمانه به گرم آمده است؛ برای مثال یک کفگیر برنج پخته ۹۷٫۵ گرم و یک کف دست نان سنگک ۲۳ گرم است.

قدم ۲: پخته یا خام؟

اگر جدول ترکیب شما برای برنج و عدس بر پایه وزن خام است، وزن پخته را بر ضریب پخت تقسیم کنید. با ضریب ۲٫۷ برای برنج، ۱۹۵ گرم برنج پخته حدود ۷۲ گرم برنج خام است و با ضریب ۲٫۲ برای عدس، ۱۱۵ گرم عدس پخته حدود ۵۲ گرم عدس خشک است. ضرایب را در ضریب تبدیل برنج و ضریب تبدیل حبوبات ببینید. در مثال زیر از مقادیر حالت پخته استفاده شده، پس این قدم لازم نیست.

قدم ۳: از گرم به انرژی

انرژی هر قلم برابر است با گرم × کالری در ۱۰۰ گرم ÷ ۱۰۰:

غذا

گرم

کیلوکالری در ۱۰۰ گرم

کیلوکالری

نان سنگک

۶۹

۲۵۸

۱۷۸

پنیر

۳۰

۲۶۱

۷۸

شکر

۶

۳۸۷

۲۳

برنج پخته

۱۹۵

۱۳۰

۲۵۴

ماست

۶۰

۷۱

۴۳

عدس پخته

۱۱۵

۱۱۶

۱۳۳

جمع این شش قلم حدود ۷۰۹ کیلوکالری است. مقادیر کالری از پایگاه نوتریو آمده‌اند و فهرست کامل‌تر را در جدول کالری مواد غذایی آورده‌ایم.

همین کار برای ۳۵ ماده مغذی

برای پروتئین، کلسیم، آهن و سایر مواد مغذی همین ضرب تکرار می‌شود. وقتی ده‌ها مشارکت‌کننده و چند روز یادآمد دارید، انجام دستی آن زمان‌بر و پرخطاست. در نوتریو هر سه قدم خودکار است و نتیجه برای هر قلم، هر وعده و کل روز در خروجی CSV می‌آید. اجرای کامل را در یادآمد ۲۴ ساعته آنلاین ببینید.

خطاهایی که عدد را خراب می‌کنند

  • جا انداختن قند و نان کنار غذا

  • یکی گرفتن وزن خام و پخته

  • استفاده از پیمانه‌های متفاوت برای یک غذا

  • ثبت غذای ترکیبی بدون مشخص کردن دستور پخت

برای فهرست کامل، خطاهای رایج یادآمد ۲۴ ساعته را بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

کالری یک کفگیر برنج پخته چقدر است؟

در پایگاه نوتریو یک کفگیر برنج پخته ۹۷٫۵ گرم و حدود ۱۲۷ کیلوکالری است.

برای محاسبه یادآمد از کدام جدول استفاده کنم؟

یک جدول ترکیب و یک جدول پیمانه مشخص انتخاب کنید و منبع هر دو را در روش‌ها گزارش کنید.

آیا ابزار رایگانی برای تبدیل پیمانه هست؟

بله، ابزار تبدیل پیمانه خانگی به گرم و ابزار ضریب خام به پخته نوتریو رایگان‌اند.

محمدرضا علی‌اکبری

درباره نویسنده

هم‌بنیان‌گذار و مدیر محصول نوتریو · کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

محمدرضا علی‌اکبری کارشناس تغذیه جامعه، هم‌بنیان‌گذار و مدیر محصول نوتریو و داور مقالات علمی در انتشارات Frontiers است. او دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه در دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران است و در حوزه تغذیه سلامت عمومی پژوهش می‌کند؛ از جمله مرور نظام‌مند و متاآنالیز اثر مکمل منیزیم بر افسردگی (Frontiers in Psychiatry، ۲۰۲۳) و مقایسه روش BIA و DEXA در سنجش ترکیب بدن (British Journal of Nutrition، ۲۰۲۶).

سوابق و همه مقاله‌های محمدرضا علی‌اکبری