جدول مورگان و کرجسی: جدول کامل حجم نمونه و فرمول آن
جدول مورگان یا کرجسی و مورگان، حجم نمونه را برای اندازههای مختلف جامعه نشان میدهد. این صفحه جدول را با فرمول اصلی آن بازمحاسبه میکند و توضیح میدهد چه فرضهایی پشت این اعداد است.
زمان مطالعه: ۲ دقیقهبهروزرسانی:
نوشته محمدرضا علیاکبریکارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

جدول مورگان از کجا آمده است؟
این جدول در مقاله کرجسی و مورگان در سال ۱۹۷۰ منتشر شد. حجم نمونه با این فرمول محاسبه میشود: s = X² × N × P × (1 − P) ÷ (d² × (N − 1) + X² × P × (1 − P)). در این رابطه X² مقدار کایاسکوئر با یک درجه آزادی برای اطمینان ۹۵ درصد (۳٫۸۴۱)، N اندازه جامعه، P نسبت جامعه (۰٫۵) و d دقت (۰٫۰۵) است.
جدول حجم نمونه
اعداد زیر با همین فرمول محاسبه و به نزدیکترین عدد صحیح گرد شدهاند. ممکن است در چند ردیف با جدول چاپی یک واحد اختلاف داشته باشند:
حجم نمونه بر اساس فرمول کرجسی و مورگان (اطمینان ۹۵٪، P = ۰٫۵، d = ۰٫۰۵)
اندازه جامعه (N) | حجم نمونه (s) |
|---|---|
۱۰ | ۱۰ |
۲۰ | ۱۹ |
۳۰ | ۲۸ |
۵۰ | ۴۴ |
۷۵ | ۶۳ |
۱۰۰ | ۸۰ |
۱۵۰ | ۱۰۸ |
۲۰۰ | ۱۳۲ |
۲۵۰ | ۱۵۲ |
۳۰۰ | ۱۶۹ |
۴۰۰ | ۱۹۶ |
۵۰۰ | ۲۱۷ |
۶۰۰ | ۲۳۴ |
۸۰۰ | ۲۶۰ |
۱۰۰۰ | ۲۷۸ |
۱۵۰۰ | ۳۰۶ |
۲۰۰۰ | ۳۲۲ |
۳۰۰۰ | ۳۴۱ |
۵۰۰۰ | ۳۵۷ |
۱۰۰۰۰ | ۳۷۰ |
۲۰۰۰۰ | ۳۷۷ |
۵۰۰۰۰ | ۳۸۱ |
۱۰۰۰۰۰ | ۳۸۳ |
۱۰۰۰۰۰۰ | ۳۸۴ |
جدول را چطور بخوانیم؟
اندازه جامعه خود را پیدا کنید و حجم نمونه روبهروی آن را بردارید. اگر اندازه جامعه بین دو ردیف است، فرمول را مستقیم حساب کنید یا عدد ردیف بزرگتر را بردارید. همانطور که میبینید، با بزرگ شدن جامعه حجم نمونه به حدود ۳۸۴ نزدیک میشود و دیگر زیاد تغییر نمیکند.
چه زمانی از جدول مورگان استفاده نکنیم؟
جدول فقط برای فرضهای ثابت خودش درست است. در این حالتها مناسب نیست:
نسبت مورد انتظار صفت در جامعه شما از ۰٫۵ فاصله زیادی دارد و میخواهید از آن استفاده کنید
دقت یا سطح اطمینان دیگری لازم دارید
مطالعه مقایسهای، مداخلهای یا مورد-شاهدی است
نمونهگیری خوشهای است و اثر طرح باید اعمال شود
رابطه با فرمول کوکران
با فرضهای یکسان، جدول مورگان و فرمول کوکران با اصلاح جامعه محدود اعداد تقریباً یکسانی میدهند؛ برای جامعه ۱۰۰۰ نفری هر دو حدود ۲۷۸ نفر. مزیت فرمول کوکران این است که میتوانید فرضها را متناسب با مطالعه تغییر دهید.
ابزارهای مرتبط
پرسشهای پرتکرار
طبق جدول مورگان برای جامعه ۱۰۰۰ نفری چند نمونه لازم است؟
حدود ۲۷۸ نفر، با اطمینان ۹۵ درصد، نسبت ۰٫۵ و خطای ۰٫۰۵.
جدول مورگان و کرجسی یکی است؟
بله. منظور همان جدول منتشرشده در مقاله کرجسی و مورگان (۱۹۷۰) است.
حداکثر حجم نمونه در جدول مورگان چقدر است؟
برای جامعههای بسیار بزرگ حجم نمونه به حدود ۳۸۴ نفر میرسد.
هزینه اجرای آن در نوتریو چقدر است؟
هزینه بر پایه اعتبار است: هر شروع یادآمد ۲۴ ساعته یا پرسشنامه بسامد خوراک یک واحد اعتبار مصرف میکند و حساب پژوهشگر با اعتبار رایگان آغاز میشود. مبلغ روز هر اعتبار در صفحه تعرفه آمده است.
منابع

درباره نویسنده
محمدرضا علیاکبری
همبنیانگذار و مدیر محصول نوتریو · کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران
محمدرضا علیاکبری کارشناس تغذیه جامعه، همبنیانگذار و مدیر محصول نوتریو و داور مقالات علمی در انتشارات Frontiers است. او دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه در دانشکده علوم تغذیه و رژیمشناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران است و در حوزه تغذیه سلامت عمومی پژوهش میکند؛ از جمله مرور نظاممند و متاآنالیز اثر مکمل منیزیم بر افسردگی (Frontiers in Psychiatry، ۲۰۲۳) و مقایسه روش BIA و DEXA در سنجش ترکیب بدن (British Journal of Nutrition، ۲۰۲۶).
سوابق و همه مقالههای محمدرضا علیاکبری