ترکیب و کالری مواد غذایی

ارزش غذایی تخم‌مرغ و کالری آن؛ آب‌پز، نیمرو، سفیده و زرده

ارزش غذایی تخم‌مرغ نسبت به کالری آن بالاست: یک تخم‌مرغ بزرگ (حدود ۵۰ گرم بدون پوسته) نزدیک ۷۲ کیلوکالری انرژی و ۶ گرم پروتئین باکیفیت دارد و منبع خوبی از کولین، ویتامین D و سلنیوم است. پختن به روش آب‌پز کالری را تغییر نمی‌دهد، اما نیمرو به اندازه روغن مصرف‌شده کالری بیشتری دارد.

زمان مطالعه: ۳ دقیقهبه‌روزرسانی:

محمدرضا علی‌اکبری

نوشته کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

تخم‌مرغ‌های آب‌پز پوست‌کنده
Biswarup Ganguly / Wikimedia Commons، CC BY 3.0

ارزش غذایی یک تخم‌مرغ

مقادیر زیر برای یک تخم‌مرغ کامل بزرگ (حدود ۵۰ گرم بخش خوراکی) و برای ۱۰۰ گرم تخم‌مرغ کامل از پایگاه داده غذایی USDA آمده است:

ماده مغذی

یک تخم‌مرغ بزرگ (۵۰ گرم)

در ۱۰۰ گرم

انرژی

۷۲ کیلوکالری

۱۴۳ کیلوکالری

پروتئین

۶٫۳ گرم

۱۲٫۶ گرم

چربی

۴٫۸ گرم

۹٫۵ گرم

کربوهیدرات

۰٫۴ گرم

۰٫۷ گرم

کلسترول

۱۸۶ میلی‌گرم

۳۷۲ میلی‌گرم

کولین

۱۴۷ میلی‌گرم

۲۹۴ میلی‌گرم

ویتامین D

حدود ۱ میکروگرم (۴۱ واحد)

حدود ۲ میکروگرم

وزن تخم‌مرغ‌ها متفاوت است. در پایگاه نوتریو هر عدد تخم‌مرغ ۶۰ گرم در نظر گرفته می‌شود که حدود ۸۶ کیلوکالری و ۷٫۶ گرم پروتئین دارد. این تبدیل را می‌توانید در جدول پیمانه‌های خانگی و ابزار تبدیل پیمانه به گرم ببینید.

ویتامین‌ها و املاح تخم‌مرغ

بر اساس داده‌های USDA، یک تخم‌مرغ بزرگ حدود ۱۵ میکروگرم سلنیوم، ۰٫۴ میکروگرم ویتامین B12، ۰٫۲ میلی‌گرم ریبوفلاوین (B2) و حدود ۰٫۹ میلی‌گرم آهن دارد. سلنیوم یک تخم‌مرغ نزدیک به یک‌چهارم نیاز روزانه بزرگسالان (۵۵ میکروگرم) است. زرده تخم‌مرغ همچنین لوتئین و زآگزانتین دارد؛ دو رنگدانه‌ای که در شبکیه چشم جمع می‌شوند. آهن تخم‌مرغ از نوع غیرهِمی است و جذب آن کمتر از آهن گوشت است. خوردن آن همراه سبزی‌ها و میوه‌های سرشار از ویتامین C جذبش را بیشتر می‌کند.

کالری تخم‌مرغ آب‌پز، نیمرو و املت

  • آب‌پز (سفت یا عسلی): تقریباً همان کالری تخم‌مرغ خام؛ حدود ۱۵۵ کیلوکالری در ۱۰۰ گرم تخم‌مرغ سفت‌پز

  • نیمرو و املت: کالری تخم‌مرغ به‌علاوه روغن یا کره؛ هر قاشق چای‌خوری روغن حدود ۴۰ کیلوکالری اضافه می‌کند

  • املت با گوجه و سبزی: کالری مواد اضافه‌شده هم حساب می‌شود

سفیده یا زرده؟

بخش

انرژی

پروتئین

چربی

سفیده یک تخم‌مرغ بزرگ

حدود ۱۷ کیلوکالری

۳٫۶ گرم

تقریباً صفر

زرده یک تخم‌مرغ بزرگ

حدود ۵۵ کیلوکالری

۲٫۷ گرم

۴٫۵ گرم

سفیده بیشتر پروتئین خالص است، اما بیشتر ویتامین‌ها، کولین و چربی در زرده قرار دارد. برای بیشتر افراد خوردن تخم‌مرغ کامل مناسب است.

تخم‌مرغ و کلسترول

یک تخم‌مرغ بزرگ حدود ۱۸۶ میلی‌گرم کلسترول دارد. اثر کلسترول غذا بر کلسترول خون در بیشتر افراد کمتر از اثر چربی‌های اشباع و ترانس است. انجمن قلب آمریکا در بیانیه علمی خود خوردن روزانه یک تخم‌مرغ را برای افراد سالم در یک رژیم سالم قابل قبول می‌داند. افرادی که چربی خون بالا یا دیابت دارند بهتر است درباره مقدار مصرف با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.

مقایسه پروتئین تخم‌مرغ با منابع دیگر

غذا (۱۰۰ گرم)

انرژی

پروتئین

تخم‌مرغ کامل

۱۴۳ کیلوکالری

۱۲٫۶ گرم

سینه مرغ پخته

۱۶۵ کیلوکالری

۳۱ گرم

پنیر فتا

۲۶۴ کیلوکالری

۱۴ گرم

عدس پخته

۱۱۶ کیلوکالری

۹ گرم

ماست پرچرب ساده

۶۱ کیلوکالری

۳٫۵ گرم

پروتئین تخم‌مرغ همه اسیدهای آمینه ضروری را به نسبت مناسب دارد و هضم‌پذیری آن بالاست. برای همین در وعده صبحانه یا میان‌وعده، به سیر شدن و رسیدن به نیاز روزانه پروتئین کمک می‌کند. مقادیر جدول از پایگاه داده غذایی USDA و تقریبی است.

نکات ایمنی

  • تخم‌مرغ خام یا نیم‌پز ممکن است سالمونلا داشته باشد؛ کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد با ایمنی ضعیف تخم‌مرغ را کاملاً پخته بخورند.

  • تخم‌مرغ ترک‌خورده یا کثیف را مصرف نکنید و آن را در یخچال نگه دارید.

  • تخم‌مرغ از شایع‌ترین آلرژن‌های غذایی کودکان است.

نگهداری درست تخم‌مرغ

تخم‌مرغ را در یخچال و در دمای ۴ درجه سانتی‌گراد یا کمتر و در جعبه خودش نگه دارید، نه در در یخچال که دمایش مدام تغییر می‌کند. تخم‌مرغ آب‌پز را حداکثر یک هفته در یخچال نگه دارید. برای کاهش خطر سالمونلا، دست‌ها و ظروفی را که با تخم‌مرغ خام تماس داشته‌اند بشویید و برای غذاهایی مثل سس مایونز خانگی یا دسرهای بدون پخت، از تخم‌مرغ پاستوریزه استفاده کنید.

انرژی و پروتئین یک وعده کامل را می‌توانید در جدول کالری مواد غذایی و نیاز روزانه را در مقاله چند کالری در روز نیاز داریم ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

یک تخم‌مرغ آب‌پز چند کالری دارد؟

یک تخم‌مرغ بزرگ آب‌پز حدود ۷۲ تا ۷۸ کیلوکالری دارد. تخم‌مرغ ۶۰ گرمی حدود ۸۶ تا ۹۰ کیلوکالری است.

هر تخم‌مرغ چند گرم پروتئین دارد؟

یک تخم‌مرغ بزرگ حدود ۶ گرم و یک تخم‌مرغ ۶۰ گرمی حدود ۷٫۵ گرم پروتئین دارد.

روزانه چند تخم‌مرغ می‌توان خورد؟

برای افراد سالم، روزانه یک تخم‌مرغ در کنار رژیم سالم قابل قبول است. در چربی خون بالا یا دیابت با پزشک مشورت کنید.

کالری نیمرو بیشتر است یا آب‌پز؟

نیمرو به اندازه روغن یا کره مصرف‌شده کالری بیشتری دارد؛ هر قاشق چای‌خوری روغن حدود ۴۰ کیلوکالری.

منابع

محمدرضا علی‌اکبری

درباره نویسنده

هم‌بنیان‌گذار و مدیر محصول نوتریو · کارشناس علوم تغذیه، دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

محمدرضا علی‌اکبری کارشناس تغذیه جامعه، هم‌بنیان‌گذار و مدیر محصول نوتریو و داور مقالات علمی در انتشارات Frontiers است. او دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه جامعه در دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران است و در حوزه تغذیه سلامت عمومی پژوهش می‌کند؛ از جمله مرور نظام‌مند و متاآنالیز اثر مکمل منیزیم بر افسردگی (Frontiers in Psychiatry، ۲۰۲۳) و مقایسه روش BIA و DEXA در سنجش ترکیب بدن (British Journal of Nutrition، ۲۰۲۶).

سوابق و همه مقاله‌های محمدرضا علی‌اکبری